رومان

خداى چې څه کړي هغه ښه کړي

 

يوسړی د بېرې ونې لاندې ناست و،چې لاندې راپرېوتې بېرې يې وليدلې زړه کې يې وويل،چې دخداى عجيبه قدرت دى، دبېرې ونې ته وګوره څومره لويه ونه ده او څومره وړه مېوه نيسي، بل خوا يې د هندواڼو بوټي وليدل، نو ويې ويل،چې دا څومره کوچنى بوټى دى او څومره لويه مېوه کوي، په کارخو داوه،چې هندواڼې د بېرې په ونه کې واى او بېرې د هندواڼې په بوټي کې واى، دى په همدې سوچونو کې و،چې له پاسه دونې نه دده په سريوه بېره راولوېدله. واخ يې له خولې ووت او په هيبت يې يوې او بلې خواته وکتل، نو ويې ويل:

خداى چې څه کړي -  هغه ښه کړي

که دا اوس د بېرې په ځاى هندواڼه واى نو څه حال به مې و.

----------------------------

 

خداى چې څه کوي ښه کوي

                    ((۲))

يو پاچا د مېوو بڼ ته ولاړ، په باغ کې ډول ډول مېوې وې، پاچا له باغوان څخه پوښتنه وکړه، دا څه سبب دى،چې د مېوو ونې د ډک بار له لاسه نسکورې وې،خو کله چې د حاصل او شکېدو وخت شي مېوې کمې وي؟ باغوان عرض وکړ،صاحب کله چې مېوه پخه شي نو زياتره يې مرغۍ داغي کړي، نو ځکه روغه مېوه کمه وي.

په پاچا دا خبره بده ولګېده، سمدلاسه يې امر وکړ،چې ټولې مرغۍ ونيسئ، مرغۍ يې ټولې له منځه يووړې. دخداى کارونه و، داځل په باغ  چينجي ولګېدل ، يوه دانه مېوه هم ونه شوه، پاچا په ډېره غوسه پوښتنه وکړه،چې دا ولې؟

باغوان په ډېره عاجزۍ وويل : صاحب تاسې ټولې مرغۍ ونيولې نو چنجيو په باغ حمله وکړه، پخوا به چې چنجي پيدا شول مرغيو به وخوړل ، اوس مرغۍ نشته نو ټولې مېوې چنجي وخوري، صاحبه خداى پاک په خپلو کارونو ښه پوهېږي، مرغيو به خپل قسمت خوړ، ولې چنجي يوه هم نه پرېږدي، پاچا په چورت کې شو،چې له باغه راووت نو ويې ويل : خداى چې څه کړي هغه ښه کړي .

په دې برخه کې نورې کيسې هم شته .

----------------------------

 

 

ژرنده که دپلار ده

هم په وار ده

 

وايي،چې په يوه کلي کې يوه ژرنده وه، خلکوبه په نوبت غنم پرې اوړه کول. بله ورځ ددوو کسو په وارجنجال شو، يوه ويل، زه د مخه راغلى يم ، اول نوبت زما ده، دابل ويل، زموږ په کور کې اوړه تمام شوي دي اول وار به زما وي. ددواړو په منځ کې جنګ جوړ شو.

يو دريم سړى راغى دواړو خپل خپل دلايل ورته وويل،يوه ويل، زه اول راغلى وم اول نوبت بايد زما وي ، دابل وويل،چې زه که وروسته هم راغلى يم اول وار به زما وي ځکه چې دا ژرنده زما پلار جوړه کړې ده.

دريم سړي ورته وويل،چې ځه بابا، ژرنده که دپلار ده هم په وار ده .

 

 

 

 

 

څوک چې خوبونه کوي ، مېښې به نرکټي راوړي

دامتل هم يوه مشهوره کيسه لري،چې افغان مفکر او شاعر استاد ګل پاچا الفت دشعرپه ژبه بيان کړې ده،ددې کيسې په ځاى داستادالفت د(ويده ګوجر )شعردلته راخلم :

دسيند په غاړه په شنه ورشوکې

ګڼوځنګلو کې په شنو دروکې

يودوه ګوجرومېښې پوولې

هريوه خپلې مېښې روزلې

نه يې بل کارو،نه نور غمونه

نه ورسره و، نور نور فکرونه

تمامه ورځ به دمېښو څارو

دشپې به هم لاويښ او بيدارو

پس له څوروځو وخت دلنګون شو

پام دګوجرو زيات له پرون شو

څوک چې ساتونکي او نګهبان وي

يوساعت خوب يې، زيان او تاوان وي

هغه هېڅکله نه کړي خوبونه

عفلت لوى عيب دى له يوه شپونه

ګوجرو ځکه شپې روڼولې

شپې يې په ويښه سباکولې

خوب ډېرغالب شو په دواړوباندې

لکه غليم چې هجوم وکاندي

يو تن خوب يووړ نصيب يې خوارو

هغه بل ويښ و، بخت يې بيدار و

د دواړو مېښې وزېږېدلې

سپوږمۍ اوستورو ورته کتلې

چې ويښ ګوجر کړې مېښ کټى ټولې

له خپلو مېنو لاندې راټولې

څه يې چې ټول کړه هغه يې خپل شوه

نرکټى واړه د هغه بل شوه

هغه چې ويښ شو سباله خوبه

ويې ليدل دارنګه لوبه

تپوس يې وکړ له خپل ملګري

دامې په برخه څه رسېدلي

داسې قسمت ته خو حيراني ده

دارنګه برخه نه اسماني ده

ملګري ووې چې خوب کوينه

مېښې يې نرنرکټي راوړينه

څوک چې پاسبان وي او کړي خوبونه

ورپسې جوړشي بيا متلونه