غږونه د ژ بې او غږپوهنه د ژبپوهنې بنسټ دی او بې له دې هره ژبنۍ ليکنه څېړنه بې بنسټه ده

غږپوهنه (Phonology) د ژبپوهنې همداسې يو ساينتېفيک بنسټ دي، لکه شمېرپوهنه(رياضي) چې د فېزيک بنسټ دی. هماغسې چې بې رياضي فېزيک د يوې پوهنې په توګه راڅرګندېدای نه شي، دغسې ژبپوهنه له درو ګونو رغښتي(سپړيزې، پرتليزې او تاريخي) څانګو سره هم بې غږپوهنې، پوهنه کېدای نه شي. له تش په نامه زړې دوديزې ژبپوهنې يا اوسنيو اماتوري ژبنيو ليکنو څېړنو سره د رښتينې يا نوې ژبپوهنې لومړنۍ بريد ليکه همدغه ساينتيفيکه او بنسټيزه څانګه او ورسره تړلې(اَر پوهنه يااېتېمولوجي) ده او له همدې سره نوې ژبپوهنه د نولسمې پېړۍ په وروستيو او د شلمې هغې په لومړيو کې رښتياينه مومي.

مافيايي- انجويي ټلواله خپل پايښت په ترهګرۍ کې ويني، ښوونيز- فرهنګي يون

د لندن له هېترو هوايي ډګره د اتو پرځای پر نهو د اماراتو جمبو جېټ پر هوا کړم. ټوخي راباندې کره شپه پر ويښه تېره کړه او له خوب ګولۍ سره مې چې تر څو سترګې ورتلې، تر تورو اوبو ور اوښتی وم او د ملاوستني د تړلو بولۍ راکړ شوې وه. اوونۍ 4-4: ګهيځ مهال په ابوظبي نړيوال ډګر کې کښته شوم او د پلازمېنې ((دوبی)) تر دويم ترمينله په ټکسي کې ولاړم. هلته مې له اتو تر دولسو په سروږيره او درې ځله څارنه او څېړنه وخت ګوډ کړ، خو صافي الوتکې يوه نيمه ګړۍ بله هم را سرباري کړه. له څلورو پېنځلس اوښتې وې چې په کابل هوايي ډګر کې ځنې ترې کښېوتم. د سره انګرېزي پاسپورت په پاس له امنيتي او ګمرکي ازمونه په شېبه نيمه کې مخسوری راووتم.

نوې ژبپوهنې په رڼا کې له پارسۍ سره د پښتو د رغنده سيالۍ بهير په زړو ببولالو مه لتاړوئ!

د نوې ژبپوهنې په رڼا کې له پارسۍ سره د پښتو د رغنده سيالۍ بهير په زړو ببولالو مه لتاړوئ! د لمر په څېر څرګنده ده چې له کمونېستي انقلاب او اسلامي انقلابه ډېرۍ ګټه زموږ د لرغوني هېواد کورنيو او بهرنيو دښمنانو ترلاسه کړه. د هغې لومړنۍ خونړۍ پايله هم شمالي ټلواله شوه چې په رښتينه ماناد افغان او افغانستان او په ځانګړي ډول د بومي- ډېري ژبتوکميزو استوګنو((پښتنو)) پروړاندې د يوشمېر کيڼ ترينو او ښي ترينو لږه لږکيو رامنځته شوې ناسپېڅلې ټلواله ده.

پوهاند دوکتور حضرت مجاوراحمد زیار صاحب ته

ستا اند او هڅو ته مې سلام دی ستا لیک او لیکدو ته مې سلام دی بډایه شوه پښتو تا جوړ چې کړو وییو ستا سپینو ویښتو ته مې سلام دی ستا لیک او لیکدو ته مې سلام دی

دوکتور نجیب الله د جنرال عظیمی له سترگیونه

که د مارشال شاولیخان «یادداشتهای من» دیوی ځانګړی یادکښنی (خاطره نویسی) په توګه له پامه وغورځوو، دا لومړی ځل دی چې یو افغان پوځی افسر، هغه هم د ستر جنرال (سپه سالار) په کچه ددی جوګه کیږی چې لږترلږه د نوبنسټي ګاونډي پاکستان د پوځی – څرکښي ( نظامی ـ استخباراتی) کرنیلانو غوندې د خپل ملی اردو او سیاست په اړه یو تر ټولو خوځنده مهالپیر (برههء دینامیک) د خپلی مسلکی پوهی، جاجونو او یادښتونو په رڼا کی تر څیړنی او شننی لاندی نیسی.

باز هم از روايات وگومگوهاى تاريخى – ادبي تا موازين...(لومړۍ برخه)

باز هم از روايات وگومگوهاى تاريخى – ادبي تا موازين سانتيفيك زبانشناختى در مورد خاستگاه زبان پارسى درى نخستين روزهاى سال دوم تحصيل ام در پوهنتون "برن" بود كه با يكى از اسيستانت هاى ورزيده استادم در زمينهء زبان هاى اّريانى افغانستان برخوردم . 1 وى كه به تازه گى از سفر پژوهشى كشورمان برگشته بود ، رسالهء "مادر زبان درى" از استاد حبيبى را برايم نشانداده ، بالحنى تند اظهار داشت : "پروفسور حبيبى چرا در مسايل زبانشناسى مداخله ميكند .

د خيال دخول لالونه

چې دي پخپله سرترپای په ګناهونوکې ډوب ها ګناهګار زما ناکړي ګناهونه تلي دې درغلي خدايانو څومره بنده ګان لوټلي چې کال پرکال له چاندي سرو سره ځانونه تلي

دښارمېنوچتونه

چې راووري تورې ټکې،د شنه هسک له کولکيو څه رڼوب به شي راتوی،د رڼوستورو له ککيو د سر ډار به څنګه نه وي،پر دې چم دمينانو لګېدلی چې بنديز،پرمينه وړوغلچکيو

دازمون له برزخه

بيارالوني هسک پردرمند،د هستۍ د اور بڅري بيارازمولي ګلبڼونه،د پاڼرېژي خزان ځري پروچ دښت دګومان تخم، راشيندي د رخې سخې تورې شپې موسپينې ورځې،د برخليک له څېلمې نغري

د پياندوپېيوي

مرګ ته را ټول د جهان روي هسې د راکولايان وينې راروي هسې دي راچاپېره وحشي ژوي هسې د تور وحشت په پارچې ژوي هسې

افغانها یهودی اند يا آريائی ؟

کانديدای اکادميسين سيستاني آقای عبدالحمید محتاط، پنجشیری (رجل نظامی) که در کودتای داود شرکت داشت و درنخستین کابینه جمهوریت داود به حیث وزیر مخابرات انتصاب شد،ولی براثر خبرچینی های کودتاچیان مغضوب ودر منزلش تحت نظارت قرارگرفت، در مدت خانه نشینی خود به نوشتن کتابی پرداخت زیرعنوان «تاریخ تحلیلی افغانستان» وآنرا دراوایل ٢٠٠۵ در کشور اُکراین انتشار داده. نگاهی به فهرست این کتاب این ذهنیت را به انسان القا میکند که آقای محتاط تمام همت خود را وقف این امر کرده تا به اثبات برساند که:

پوهاند زيار :::: د زړه له ژورو مينې او مننې

هغو فرهنګي ټولنوالو،رسنوالواوبېلابېلو پوهانو، ليکوالواوفرهنګيالو ته چې داويا کلنۍ په پلمه يې پېنځوسکلنې علمي- فرهنګي هلې ځلې اوبرياوې راستايلې او ارزولې دي 1- انګليستان مېشتې افغان فرهنګي ټولنې او په ځانګړي ډول افغان کونسل اوچلوونکی ښاغلی فقير ميوند اود اړوندې نمځغونډې ګډونوال، ويناوال او پيغاموال يې: