رالېږونكى: نياز محمد نياز

د لمانځه د نيت طريقه: دمثال په ډول د سهار د دوه رکعاتنو سنتو نيت داسی دی! نيت می وکړ چه ادا کړم دوه رکعته سنت مؤکد د نن سهار په متابعت د رسول الله صلی الله عليه وسلم خاص د پاک الله له پاره مخ می کړ د کعبی شريفی په لور. په همدی تر تيب د نورو لمنځونو لپاره د سهار په عوض هغه وخت کوم چه لمونځ په کشی کوی او تعدار د رکعاتونو او د سنت مؤکد پرځای هر لمونځ چه مو کاوه مثلاً فرض قطعی يا وتر واجب يا نفل ذکر کيـږی اوکه سنت نه وی نو بيا(په متابعت د رسول الله صلی الله عليه وسلم) هم نه ويل کيـږی، همدارنګه که چيرته مو په جماعت لمونځ کاؤ نو وروسته د وخت له ويلو بايد وويل شی چه اقتدا کوم په حاضر امام پسی خاص د پاک الله له پاره مخ می کړ د کعبی شريفی په لور، د مقتدی لپاره که چيرته وخت کم ؤ او تکبير اولیَ ځني تيريده نو دومره د وه وائی چه فرض لمونځ کوم اقتدا می وکړه په حاضر امام پسی.

تکبير تحريمه او دلمانځه طريقه

د اللهُ اَکْبَرْ ويل دی چه دا اللهُ اَکْبَرْ  تکبير اولیَ دی او له امام سره يو ځای بايد وويل شی  او ځنډ مه پکشی راولی ځکه له امام سره يو ځای ويل د هغه ډير اجر لری نور ټول تکبيرونه د امام په متابعت کيـږی.تکبير تحريمه بعضی علما د لمانځه په بانديني فرائضو کی راولی او بعضي په داخلي کي مګر کله چه د لمانځه نيت مو وکړ نو بيا تکبير تحريمه اللهُ اَکْبَرْ ( الله تعلی ډير لوی دی) ويل کيـږی. په داسی حال کی چه نا رينه دواړه لاسونه د سر طرف ته جګوی او د لاسونو دواړه غټی ګوتی د غوږو نرمی ته رسوی د لاسونو ورغوی مخ د قبلی ته وی او ګوتی د په نور مال حالت ونيسی وروسته دلاسونه کښته او د نامه په سر داسی وتړی چه چپ لاس د لاندی او ښی لاس د هغه په مړ وند باندی کيـږدی په داسی حال کښی چه د ښی لاس په ګوتو د چپ لاس مړوند ټينګ ونيسی زنانه د خپل لاسونه تر اوږو پورته کوی، وروسته د دسينی په سر په پورته طريقه ونيسی او ثنا د وه وائی.

ثنا:سُبْحَنَکَ اللَّهُمَّ وَ بِحَمْدِکَ وَتَبَرَکَ اسْمُکَ ،وَ تَعَالَی جَدُّکَ وَلَا اِلَهَ غَيْرُکَ

ای زما معبوده ستا ذات پاک دی،  ثنا صفت تا لره دی، دستا نام با برکته دی، ستا ذات لوړ او اعلی دی، بدون له تا څخه هيڅ معبود نشته.ورو سته تعوذ او تسميه او د فاتحی شريفی سورة ويل کيـږی.

تعوذ:  اَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَنِ الرَّجِيْمِ  پناه وړم الله ته له شيطان رټل شوی څخه.

تسميه: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ  شروع کوم په نامه د الله چه بښونکی او محربانه دی.

سوره د فاتحی: اَلْحَمْدُ اللهِ رَبِّ الْعَلَمِيْنَ (۱)الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ (٢)مَـلِكِ يَوْمِ الدِّينِ(٣)إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِيْنَ(۴)اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ (٥) صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ(۶)

ټول ثنا او صفت الله تعلی لره چه رب د ټولو علميانو دی دي، چه بښونکی او رحيم دی(محربان دی په دنياکی په مسلمانانو کفارو په ټولو باندی مګر رحيم دی په آخرت کی په مسالمانانو نه په کفارو)، مالک د جزا(دقيامت) د ورځی دی، خاص د ستا عبادت کړو او خاص له ستا څخه کومک غواړو، را وښيه موږ ته سيخه (روښانه) لار هغه لار چه تا ښودلی(بخشش) کړی ده، نه لار د هغو کسانو چه دستا غضب پر شوی او نه لاره د ګمرا هانو.

آَمِيْن الهی قبول ئی کړی. له دی وروسته د قرآن عظيم الشان کم از کم درۍ آياته( يا يو لوی آيات چه اوږدوالی ئی د دريو آياتونو په اندازه وی) ويل کيـږی البته دا آياتونه بايد مسلسل وی نه داچه يو آيات وه وائی او بيا بل آيات وروسته له نورو آياتو يا بل سورة څخه وه وائي که چيرته نو ر آياتونه د چا نه وي په ياد نو هغه لره لا زمه ده چه سورة الاخلاص وه وائی

سوره د اخلاص:قُلْ هُوَاللهُ اَحَدٌ(۱) اللهُ الصَّمَدُ(۲) لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُلَدْ وَلَمْ يَکُنْ لَّهُ کُفُوًا اَحَدٌ

وه وايه ته( ای محمد مصطفی صلی الله عليه وسلم) دوی( خلګو) ته وه وايه چه الله تعلی په خپل ذات او صفاتو کشی يو دی، هغه بي نيازه او د هيچا احتياج ندی او ټول عالم د هغه احتياج دی، نه له چا پيدادی او نه له ده څوک پيدادی(نه پلار لری اونه اولاد) او نه هيڅوک د هغه برابر کيدی شی(مثل مانند نلری).وروسته اللهُ اَکْبَرْ ويل کيـږی او رکوع ته ځي په داسی حال کی چه په رکوع کشی دواړه ځنګنونه د لاسونو په ګوتو ټينګ نيسی او سرد ملاله تير سره په يوه برابر وی او درۍ يا پنځه ځله د رکوع تسبيح وائی.

د رکوع تسبـيح:سُبَحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيْم  با عظمته پروردګار می پاک دی.بيا بيرته په داسی حالت پورته کيـږی چه تر عين دريدو پوری تسميع وائی.

تسميع: سَمِعَ الله ُلِمَنْ حَمِدَه   واووريدل الله د هغه بنده چه دده صفت ئی وکړ.

تمحيد: رَبَّنَا لَکَ الْحَمْد ای زما ربه ټولی ثناوی ستا لره دی. وروسته اللهُ اَکْبَرْ ويل کيـږی اوسجدی ته ځي په داسی حال کی چه الله تعلی ته په تذرع په ځمکه خپل سر ږدی چه ټنډه او دپزی سر او د دواړو لاسونو ګوتی او ورغوی ئی ځنګنونه ئی او دپښو ګوتی ئی پر ځمکه وی البته اول دواړه ځنګنونه بيا لاسونه بيا ددواړو لاسو په منځ کی  پـزه او وروسته ټنډه پر ځمکه کيـږدی څنګلی له پښـتيـو څخه او ورنونه له خيټی بايد جدا وی او درۍ يا پنځه ځله د سجدی تسبيح وائی.

د سجدی تسبيح: سُبَحَانَ رَبِّيَ الَْاعْلَی   عاليشانه پروردګار می پاک دی. وروسته اللهُ اَکْبَرْ ويل کيـږی او کشينی او د يوی تسبيح په اندازه توقف کوی وروسته بيا اللهُ اَکْبَرْ ويل کيـږی او د پخوا په شان سجده کيـږی وروسته اللهُ اَکْبَرْ ويل کيـږی او د بل رکعات لپاره دريـږی او له تسميه څخه شروع کوی چه دوهم رکعات هم د اول رکعات په شان اجرا کوی له دوهمی سجدی څخه کله چه پورته کيـږی نو کينی او تشهد په داسی حالت کی په ناسته ويل کيـږی چه نارينه خپله ښۍ پښه بايد ودروی او د امکان په صورت د پښی ګوتی مخ په قبله بايد شی او خپله چبه پښه د داخل طرف ته کات کړی زنانه د دواړه پښی ښی طرف ته کات کړی دواړه لاسونه پر ځنګنو کيښودل کيـږی او دلاسونو کوتی د يو له بله سره نه نښلوی بلکه په عادی حالت د وی ور وسته تشهد ويل کيږی

تشهد: اَلتَّحِيَّاتُ للهِ وَصَّلَوَتُ وَالطَّيِبَاتُ اَلسَّلَا مُ عَلَيْْکَ اَيُّهَا النَّبِیُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَکَتُهُ اَلسَّلَا مُ عَلَيْنَا وَعَلَی عِبَا دِاللهِ الصَّالِحِيْنَ اَشْهَدُ اَنْ لَّااِلَهَ اَلَّااللهُ وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدً ا عَبْدَهُ وَ رَسُوْ لُهُ  ټول عبادتونه که قولی دی يا بدنی صرف الله لره دی ، سلام اورحمت د الله تعلی د وی پر تا ای نبی صلی الله عليه وسلم او برکت ، رحمت او سلام دی وی د پاک الله پر ما او ټولو نيکو بندګانو، شاهدی ور کوم زه چه نشته هيڅ معبود برحق سوا له پاک الله تعلی او شاهدی ور کوم زه چه محمد صلی الله عليه وسلم بنده او زيری ور کونکی(رسول) د الله تعلی دی. که لمونځ دری رکعاتی يا څلور رکعاتی وی نو د اللهُ اَکْبَرْ په ويلو پورته کيـږی اودريم رکعت د دوهم په شان پوره کوی او که څلور رکعاتی وی نو څلورم رکعات لپاره هم د دوهمی سجدی نه بعد پورته کيـږی او د دوهم رکعات په شان ئی پوره کوی له پوره کيدو وروسته تشهد دی او له تشهد نه وروسته درود شريف او دعاويل کيـږی.

درود: اَللَّهُمَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلَی اَلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّيْتَ عَلَی اِبْرَاِّهِيْمَ وَ عَلَی اَلِ اِبْرَاِّهِيْمَ اِنَّکَ حَمِيْد مَّجِيْدٌ اَللَّهُمَ باَرِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلَی اَلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکْتَ عَلَی اِبْرَاِّهِيْمَ وَ عَلَی اَلِ اِبْرَاِّهِيْمَ اِنَّکَ حَمِيْد مَّجِيْدٌ  ای الله تعلی درود وليـږه پر محمد صلی الله عليه وسلم او آل د محمد صلی الله عليه وسلم لکه چه درود د ليـږلی دی پر حضرت ابراهيم عليه السلام او آل دابراهيم عليه السلام نو ته ای پروردګاره لايق د ستايش او بزرګواری ئي، ای الله تعلی برکت نازل کړه پر محمد صلی الله عليه وسلم او آل د محمد صلی الله عليه وسلم لکه چه تا برکت نازل کړی وه پر حضرت ابراهيم عليه السلام او آل دابراهيم عليه السلام ته ای پروردګاره لايق د ستايش او بـزرګواری ئي.

دُعا: اَللَّهُمَ رَبَّنَا اّتِنَا فِی الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّ فِی الْاَ خِرَةِ حَسَنَةً وَّ قِنَا عَذَبَ النَّارْ ای زمونږه ربه ته موږ ته په دنياکشی هم خير راکړی او آخرت کشی هم خير راکړی او د دوزخ له عذابه نجات راته راکړی.بيا ښی طرف ته او وروسته چپ طرف ته سلام ګرځوی او هر طرف ته چه مخ اړوی نو وائی السَّلَا مُ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ  سلام د وی پر تاسو او دالله رحمت د وی.

دا طريقه صرف که لمونځ کونکی تنها لمونځ کوی د هغه لپاره دی او که په جماعت لمونځ کوی دهغه طريقه داسی دی:

مقتدی:کله چه مقتدی نيت کوی نو د نيت په وخت وروسته د وقت له تعينه بايد ووائی اقتداکوم په حاضر امام پسی او کله چه امام تکبير تحريمه  اللهُ اَکْبَرْ وائی نو مقتدی د هم د هغه سره يو ځای تکبير وکړی دا تکبير د تکبير اولیَ په نوم دی  او کوشش د وشی چه له امام څخه وروسته پاته نشی کنه هغه ثواب چه تکبير اولی لری له لاسه ور کوی په بعضی روايتونو کشی راغلی چه تکبير اولی تر هغو چه امام  وَلاَ الضَّالِّينَ وائی تر هغه وخته پوری وی، وروسته له تکبيره مقتدی سُبْحَنَکَ اللَّهُمَّ تر آخره وائی او متباقی چُپ اوسی کله چه په جهری لمنځونو کی ملا امام  وَلاَ الضَّالِّينَ وه وائی نومقتدی ورو آَمِيْن وائی او نور تر هغو چه رکوع ته ځی بيا هم پـټه خوله وی او کله چه امام رکوع ته ځی مقتدی هم نور خپل لمونځ تکراروی او صرف کله چه له رکوع څخه پورته کيـږی نو  سَمِعَ الله ُلِمَنْ حَمِدَه   نه وائی اوله هغه وروسته نور لمونځ لکه د تنها لمونځ کونکی په شان کوی مګر له امام څخه د مخه هيڅ عمل بايد ونکړی او تر سلام ګر ځولو پوری دی د امام متابعت کوی.

امام:امام ټول لمونځ دتنها لمونځ کونکی په شان کوی مګر کوم فرق چه له هغه سره لری هغه دادی چه امام په نيت د لمانځه کشی وائی چه په امامت د مقتديانواو کله چه له رکوع څخه پورته کيـږی له سَمِعَ الله ُلِمَنْ حَمِدَه  نه وروسته  رَبَّنَا لَکَ الْحَمْد نه وائی او همدارنګه په فرض لمنځونوکی دماسپښين او مازديګر لمنځونه اوپه نورو وختونو کی د فرضود دريم او څلورم رکعاتونو قرائت په زوره نه وائی همدارنګه د روژی مبارکی په مياشت کشی د تراويح اود وتر واجب لمونځ قرائت هم په زوره ويل کيـږی، امام په هر ځای کښی چه اللهُ اَکْبَرْ وی او قرائت يعنی  اَلْحَمْدُ الله او سورة يا څو آياتونه سَمِعَ الله ُلِمَنْ حَمِدَه  او السَّلَا مُ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ  په زوره وائی.

دلمانځه داخلی فرضونه: تکبير تحريمه د بعضو علما ؤ په نظر د لمانځه په داخلی فرايضو کشی راځی چه مخکی بيان شو پاته د لمانځه داخلی فرضونه عبارت دی له:قيام( دريدل)، قرائت يعنی د قرآن کريم يو سورة يا څو آياتونو ويل، رکوع کول، دواړه سجدی کول او کيناستل تر څو چه اَلتَّحِيَّات تر آخره خلاص شی.که چيرته له چا څخه په لمانځه کښی  فرض پاته شی که قصدی وی او يا سهواً نو لمونځ ئی نه کيـږی او له سره بايد لمونځ وکړی.

د لمانځه واجبات: د الفاتحی سورة(اَلْحَمْدُ الله)ويل، ديوه بل سورة يا اقلاً د دريو آياتونو ويل، دقرائت تعين چه د فرضو لمنځونو په اولو دوو رکعاتونو کی او د وترو نفلونو او واجب لمنځونو په ټولو رکعاتونو کی اَلْحَمْدُ الله سره له څو آياتونومګر دڅلور رکعاتی او د ماښام په دريم رکعات د فرضو کښی صرف اَلْحَمْدُ الله ويل کيـږی، د اَلْحَمْدُ الله ويل له سورة څخه دمخه، له رکوع څخه وروسته مستـقيم(سيخ) دريدل،  په سجده کی له ټنډی سره د پـزی کيښودل پر ځمکه، د دواړو سجدو تر منځ کينستل، اوله قاعده يعنی د اَلتَّحِيَّات ويل، د اَلتَّحِيَّات  په دواړو قاعدو کښی، د اَلتَّحِيَّات له ويلو وروسته بيرته جګيدل دريم رکعات ته که لمونځ له دوه رکعاتونو زيات وی، د امام تر شا چُپ دريدل، بدون له قرائت څخه په ټولو واجباتو کی دامام پيروی(البته له امام څخه دمخه بايد هيڅ عمل ونشی)،د لمانځه ټول ارکان په ترتيب اواطمينان پر ځای کول، د امام په جهر(زوره) قرائت ويل د سهار، ماښام، ماخستن په دوه اولو رکعاتونوکی او د اخترونو، تراويحو،او وترو په ټولو رکعاتونو کښی، په تنهائی او خفيه لمنځونو کی لمونځ په داسی طريقه بايد وويل شی چه لمونځکونکی ئی پخپله واوری کنه لمونځ ئی نه کيـږی، د لمانځه څخه د وتلو په وخت(کله چه سلام ګرځوی)د السَّلَا مُ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ  ويل(د لمانځه له پوره کيدو وروسته که چيرته څوک بدون له سلام ګر ځولو په کوم بل کار مصروف شونو لمونځ ئی باطل ده)، دوترو په لمانځه کی د دوعا قنوت ويل، ددواړو اخترونو په لمانځه کی د تکبيرونو ويل، د اخترونو په لمانځه کی ددوهم رکعات درکوع د مخه د تکبير ويل( څلورم تکبير چه رکوع ته ځی). که چيرته څوک قصداً واجب په لمانځه کښی پريـږدی لمونځ ئی نه کيـږی بيرته ئی بايد را وګر ځوی اوکه سهواً ځنی پاته شی نو سجده سهوه پر لازميـږی او همدارنګه په ترک کولودفاتحي د سورةيا بل سورة، د اولی قاعدی يا دوهمی قاعدی، په وترو کی د دعا قنوت، د اختر دلمانځه د تکبيرو سره، قرائت په هغه ځای کی چه په جهر ويل کيـږی يا برخلاف د هغه(د جهر قرائت په ورو او د ورو قرائت ويل په جهر سره)، چه د اخری قاعدی يعنی د درود شريف له ويلو د مخه که تنا لمونځ کوی دواړو طرفو ته د سلام له ګر خولو وروسته دوه سجدی وکړی  او که جماعت وه صرف ښی طرف ته سلام ګرځی او سجده کوی له هغه وروسته بياتشهد تر سلام ګر ځولو کوی که سجده سهوه چا ونکړه لمونځ باطل او ګر ځول ئی حتمی دی، که امام په لمانځه کښی سهوه شی نو د امام سره په مقتدی هم سجده سهوه لازميـږی، اوکه مقتدی سهوه شی نو بيا سجده نشته، همدا رنګه که دجګيدلو په حالت کی  چاته ور په زړه شی چه بايد تشهد وه وائی که چيرته حالت د کينستو ته نـږدی ؤ نو کيدينی او لمونځ د پوره کړی مګر که چيرته د ولاړی حالت ته نـږدی وه يعنی ورنونه له لينګيو څخه جدا شوی ؤ نو کيدينی مګر سجده دسهوی بايد وکړی، که چيرته له اخری قاعدی څوک ولاړ شو او ور په ياد شوه چه اخری قاعده ده نو که اولی سجدی ته نه وه تللی کيدينی  اوسجده سهوه پر لازمه ده او که سجدی ته تللی وه او ورپه ياد شو نو بيادی همدا رکعت هم تکميل کی او يو بل رکعات دهم وکړی چه دا دوه رکعته په نفلو کی شامل کيـږی مګر په اخره کی سجده سهوه لازمه ده، که له چا څخه هير شو چه څو رکعاتونه ئی کړی دی نوکه اول ځل ئی وه لمونځ د راوګرځوی اوکه ئی عادت ؤ نو په خپل غالب ګمان د عمل وکړی او لمونځ د له سجده سهوی سره تکميل کړی.

د لمانځه سنتونه:د تکبير تحريمه په وخت کی د دواړو لاسونو جګول نارينه د غوږو تر نرمی زنانه تر اوږو، د امام له پاره د تکبيرونو ويل په زوره، د لاسونو تړل نارينه د نامه په سر او زنانه پر سينه، ورو ويل د ثنا، اَعُوْذُ، بِسْمِ الله په ورو، د آمين ويل په ورو، له يوه رکنه بل رکن ته د تلو په وخت د تکبير ويل، د فاتحي له سورة دمخه د بِسْمِ الله ويل، د فرض لمانځه په دريم او يا څلورم رکعات کی تنها د فاتحی د سورة ويل او د نورو آياتونو نه ويل، په رکوع او سجده کی د تسبيح ويل درۍ ځله، په رکوع کښی د ځنګنونو نيول په دواړو لاسونوسر او د ملاتير په يوه اندازه نيول، له رکوع څخه دجګيدو په وخت کی امام بايد سَمِعَ الله ُلِمَنْ حَمِدَه   او مقتدی  رَبَّنَا لَکَ الْحَمْد او تنها لمونځ کونکی دواړه بايد ووائی.

دسجدی کولو په وخت کی اول دواړه ځنګنونه بيا لاسونه بياپـزه او وروسته دټنډی کيښودل او په جګيدو کی بر عکس ئی، په سجده کی دپـزی سر او د دواړو لاسونو ګوتی او ورغوی ئی ځنګنونه ئی او دپښو ګوتی ئی پر ځمکه وی البته اول دواړه ځنګنونه بيا لاسونه بيا ددواړو لاسو په منځ کی  پـزه او وروسته ټنډه پر ځمکه کيـږدی د نارينه ؤ څنګلی له پښـتيـو څخه او ورنونه له خيټی بايد جدا وی مګر زنانه په ځمکه بايد ونښلی او خپل اندامونه د سره ونيښلوی، د دواړو سجدو  په منځ کی ښۍ پښه درول کيـږی په داسی حال کی چه دپښی ګوتی دقبلی طرف ته وی او چپه پښه د داخل طرف ته بايد څملول شی اما زنانه بايد دواړه پښي ښی طرف ته څملوی ، په سجده کی نارينه د پښو ګوتی بايد د قبلی طرف ته کړی، دشهادت د کليمی د ويلو په وخت کی دلاَ په وخت کښی د ښی لاس د شهادت ګوته پورته کول او داِلَه دکليمی داِ په ويلو سره بيرته کته کول، په اخره قاعده کی له التحيات نه وروسته د درود او دعا ويل، د السَّلَا مُ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللهِ  په ويلو سره اول ښی طرف ته بيا چپ طرف ته سلام ګر ځول چه امام ئی په زوره او مقتديان ئی په ورو بايد ووائي.

دلمانځه مستحبونه: لکه څرنګه چه د لمانځه په وخت کی د پاک الله جل جلا له حضورته دريـږو نو پر موږه لازمه ده چه په څه رقم بايد د الله تعلی حضورته حاضر شونو کله چه پر لمانځه دريـږو د خپلو قدمو تر منځ مو بايد اقلاً څلو يا پنځه ګوتی فاصله موجوده وی، د تکبير د ويلو په وخت کی خپل لا سونه بايد له لستوڼی څخه راوباسو، په لمانځه کښی د قيام په وخت جای د سجدی ته د په رکوع کی د پښو شاته په سجده کی د پـزی سر ته د کينستا په وخت سينی ته او د سلام ګرځولو په وخت خپلو اوږو ته بايد وګورو، تر څو چه کولای شو بايد خپل ټوخی دفع کړو، د ارګمی د ويستلو په وخت خپله خوله بايد پټه شی يا د لاس د ورغوی د شا په واسطه وپوښو، په رکوع او سجده کی له دريو وارو زيات د تسبيح ويل، دسلام ګر ځولو په وخت کی مخ ته دومره حرکت ور کړو تر څو د غُمبوری سپين والی راته معلوم شی او په عين وخت کی ښی او چپ طرف ته سلام پر امام لمونځ کونکو او ملائيکو مد نظر ونيول شی.

د زنانه د لمانځه فرق له نارينه سره: زنانه په تکبير تحريمه کښی خپل لاسونه تر اوږو جګوی، د تکبير ويلو په وخت کی خپل لاسونه له لستوڼی نه راباسی، د قيام په وخت خپل لاسونه پر سينه ږدی، د رکوع په وخت کی خپلی ګوتی ارتی په ځنګنو نـږدی، په رکوع کښی ډيره نه ټـيټـيـږی صرف چه رکوع وشی، په رکوع کی څنګلی په خپل څنګ نښلوی، په سجده کی خپله خيټه له ورنو سره نښلوی او څنګلی پر ځمکه ږدی، د ناستي په وخت کی خپلی دواړه پښي ښی طرف ته څملوی يعنی د پښو ګوتی ئی بايد ښی طرف ته وباسی ، په هغو ځايونو کی چه لمونځ په جهر ويل کيـږی دا ئی په جهر نه وائی.

د لمانځه ماتونکی

په لمانځه کښی خبری کول، خندل، خوراک کول، چښل،  آخ، وی ،واخ کول، دغاړی صافول، په زوره ټوخل(تر څو چه وس ولری بايدو نه  ټوخی) ، د پرنجيدو ځواب ګرځول، په لمانځه کښی د قرآن کريم له رويه قرائت کول، د سلام ځواب ورکول، امام ته د خبرو په واسطه فتـحه ور کول، د لمانځه له خلا صيدو د مخه سلام ګر ځول، تکيه کول، ويده کيدل، په لمانځه کښی د تڼيو تړل، د پټـو يا څادر تړل، ماشوم ته تی يا شودی ور کول، که ماشوم د مور تی په لمانځه کښی ونيسی که شودی ئي ځنی وخوړلی ، د سينی ګر ځول د قبلی له جهت څخه، بدون له عذره له دريو قدمو څخه زيات شا يا مخته کيدل، بيهوښه کيدل، ليونتوب، جنوب کيدل، ژړل که د دوزخ له ويری وی پروانلری.