شلمې پېړۍ له پام وړ او ډېرو ارزښتمنو پرمختګونو څخه يو هم د سولګر (كمپيوټر) او بيا له دې راوروسته د نړيوال جال يا انټرنټ منځه ته راوړل  ؤ، چې په ريښتيايې هم ټوله نړۍ په يوكلي او ښارګوټي بدله كړه او د نړۍ ګڼ شمير وګړي يې سره په يوه جال كې  سره راغونډ كړل. دغه راز كه د سولګر عمر ته پام وكړو كيداى شي ټول عمر يې تر پنځوسو ډير نه وي او نړيوال جال خو لادم ګړۍ تنكى دي ډير عمر يې نه دي وتلى د ځوانۍ دوره يې كيداى شي له ۱۹۹۶ كال راپه دېخوا اټكل شوې وي، په دې ستر او پراخ جال كې هر شى په مختلفو بڼو ځاى شويدي، او وګړي ورڅخه ديوې بنسټيزې آسانتياپه توګه ورڅخه ګټه اخلي، د دې ستر او پراخ جال وياړ د لومړي ځل لپاره امريكايانو وګاټه، چې ورسره جوخت يې كارول هم ډير شول، ويل كيږي چې په ۲۰۰۵ سپوږميز كال كې داحصايې له مخې ۱۴ سلنۍ (فيصده) وګړي نړيوال جال (انټرنټ) كاراوه. زماپه اند دا شميرنه په هر هېواد كې توپير لري د بېلګې په توګه دچك جمهوريت ټول وګړي په ۲۰۰۵ كې ۱۲ ميليونه شميرل شوي او د وېبپاڼو شمير يې په ۲۰۰۳ كال كې ۲۷۶ زره وه،چې د هرو زرو كسانو په سر۲۷ وېبپاڼې رسيدلې، چك په اروپايي هيوادونو كې يو بېلګه ييز هېواد دي چې نه ډير پرمخ تللى دي او نه شاته پاته دى.

دغه راز په جرمني كې د هرو زرو كسانو په سر ۸۵ وېبپاڼې رسيږي او فكر كيږي، چې دا شميره به دم ګړۍ له ۱۰۰۰ هم اوښتې وې،كه په افغانستان كې دې ته نظر وكړو په ۲۰۰۳ كې د انټرنټ د كاركوونكو شمير ۱۰۰۰ ته او د وېبپاڼو شمير يې د۷۰۰ په شاوخوا كې اټكل شويده، چې وركې د پښتو وېبپاڼو شمير يې بېخي كم يانې ۵۰ ته رسيږي .

په نړيواله كچه نړيوال جال(انټرنټ) دګڼ شمير سولګرو (كمپيوټرو) نښلوولو ته وايي، چې په ټوله نړۍ كې د يوې شبكې (جال) په بڼه سره نښلول شوي دي، په نوموړي نړيوال جال كې دسولګرو او د هغوي د ټولو جانبي وسايلو، ټيليفوني كرښو او سپوږمكيو ټول اړيكتيايي كانالونه او سمبالوونكي ميكانيزمونه ځاى شوي دي، چې كولاى شي په ښه ډول اړيكې له يو او بل سره ټينګې كړي، دغه راز كله چې له نړيوال جال سره په نښلوول شوي سولګر باندې كار كوو، كولاى شو له بل د اوړ سولګر سره، چې په نړيوال جال پورې تړلى وي او دې نړۍ په هره څنډه كې وي اړيكې ټنګې كړو، ليك ورته واستوو، مخامخ ورسره خبرې وكړو،......

د انټرنټ په مرسته د ليكونو ليږدول په نړۍ كې د ليكونو د ليږلو ډير ډاډمن كره، خوندي، او چټك ډول دى، څرنګه چې هر وګړى د هغه د مطالعې د ترلاسه كولو لپاره دقيق او ځانګړي كوډونه (شفرونه) لري، كولاى شو د نړيوال جال له لارې مقابل لوري سره خبرې وكړو، او له دې سره جوخت د مقابل لوري انځور، او هغه ځاى، چې پكې دى دخپل سولګر د پردې پرمخ ووينو، يانې دانټرنټي او ويډيويي كنفرانسونو جوړول يې ښې بېلګې دي.

د وېب (www) له لارې، چې د نړيوال جال يوه برخه ده، او ګڼ شمير موسسې، دولتي او شخصي ارګانونه، سازمانونه، نندارتونونه، پوهنتونونه، علمي او كلتوري مركزونه، كتابتونونه، ورځپاڼې، ډاكټران او دغه راز انفرادي وګړي په نړيوال جال كې خپلې او ځانګړې پاڼې لري. مونږ په دغو پاڼو كې د ورننوتو او پرانېستلو سره كولاى شو د نوموړې پاڼې له خاوند، او يا شركت سره وګورو، دغه راز مونږ په وېب كې هر راز لټونې ترسره كولاى شو، هر ډول معلومات او هر راز موضوع ګانو باندې،چې وغواړو لاس برى پيدا كړو په ښه او كره ډول يې كولاى شو، د بېلګې په توګه وال سټريټ ژورنال، بېنوا، ټول افغان، ميدان بلاګ پا، خپلې ځانګړې وېب پاڼې لري، د هغوي د ځانګړو كوډونو د ټايپولو وروسته نوموړې پاڼې زمونږ د سولګر پرمخ پرانېستل كېږي .

دا وړ مونږ كولاى شو هغه وروستي خبرونه، چې د BBC  يا آشنا راډيو له لارې خپريږي پر يو مهال د كبل له لارې واورو،